Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde ince kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında telefon uzakta durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif aromayı, 5 de damakta baskın duran yoğun notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen puandır, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül hattının eşit ilerlemesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burnun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela hafif bir soluk kokuyu çok zengin açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş ise ince notaları siler. Güç damakta düşük ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler için önce koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı da detay vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün arasında tadım yapacaksanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır ve aroma hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha temiz görünür o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir fikir vermez demek ki her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak işe yarar yoksa benzer aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir notası değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro adı ile not tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan çok fark çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin sedir tonu gibi bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin damaktaki dokusunu anlatır; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu net taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman notasız da olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek aroma verebilir tersi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru görülür değerlendirme günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava veya koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse yanış yapısı şaşar.